20.yüzyılda kurulan totaliter yönetimlerin parti mitingleri; partililer arasında birlik sağlamak, kitleler üzerinde etki bırakarak kendilerine bağlamak, diğer partililere karşı güç gösterisinde bulunmak gibi pek çok farklı propaganda amaçları içermekteydi. Özellikle Nazi Almanyası (1933-1945) döneminde Naziler, kitleler üzerinde kurdukları tahakkümün devam etmesi ve güçlenmesi için geniş katılımlı mitingler düzenlemekteydi. Reichsparteitag (Reich Parti Kongresi), Weimar Cumhuriyeti’nde ve Nazi Almanyası’nda 1923’ten 1938 yılına kadar Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi’nin (NSDAP) düzenlediği yıllık mitinglere denilmiştir. NSDAP tarafından ilk toplanmalar Münih’te 1923’te ve Weimar’da 1926’da gerçekleştirilmiştir. 1927’den sonra Nürnberg’de yapılmaya başlanmıştır.
Nürnberg Şehri
Nürnberg şehrinin seçilmesinin pek çok nedeni vardır. Bu şehri gezmiş kişiler görmüş olacaktır ki şehir Ortaçağ’dan beri iyi korunan Avrupa’nın önemli şehirlerindendir. İkinci Dünya Savaşı’ndan öncesini düşünürsek, yani henüz yoğun bombardımana uğramadan, şehir büyük surlarla korunmuş ve geniş sokakları ve meydanları ile tam bir Ortaçağ kentidir. Bu ihtişamını bugün de korumaktadır. Roma-Germen İmparatorluğu’nun da önemli merkezlerinden biri olması bu şehrin seçilmesinde etkili olmuştur. Bu açıdan Naziler, Nürnberg şehrine Nürnberg Mitingleri’nden dolayı büyük önem atfetmiştir. O tarihi dokumasının yanı sıra siyasi anlamda da önemli bir şehir olması Hitler’in burayı seçmesini sağlamıştır. Ayrıca kendisinin en sevdiği şehir olarak Nürnberg şehrinden bahsedilmiştir. Bu kent iyi bir mekân olarak bu denli büyük mitinglerin yapılmasına uygundu. Ayrıca Nürnberg polisi bu mitinglere sempati duyuyordu. Parti, ordu ve devletin her kesimden ulaşan katılımcılar ve de yarım milyonun üzerinde katılımcının her yıl büyüyen sayısı ile doruğa ulaşırdı.
Mitingler
Bu toplantılarda yapılan güç gösterisi sadece miting alanına sınırlı değildi; coşkulu kalabalıklar tarafından kent merkezine yürüyüş de yapılırdı. Reichsparteitage des Deutschen Volkes (Alman halkının Nazi partisi mitingleri) olarak özellikle Adolf Hitlerin iktidara gelmesiyle 1933 yılının Eylül ayından itibaren İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcına dek genellikle sekiz gün süren her yıl coşkulu mitingler yapıldı. Mitinglerin, kitlelerin Nazizm ideolojisine ve Adolf Hitler’e yönelik bağlılık ve sadakatini arttırmak amaçlı kullanıldığı görülmüştür. Mitinglerde söylenen parti marşları, giyilen parti üniformaları, yürüyüşler, akşamları yakılan meşaleler, kitleler halinde atılan sloganlar ve flamalar kitleleri miting içerisinde tek vücut haline getirmek için yapılan propaganda faaliyetleriydi. Parti kongreleri Alman insanı ve Nazi Partisi arasındaki dayanışmayı simgelemek için yapılırdı. Nürnberg toplanmalarının ilk hedefi, Adolf Hitler’in yüceltilmesini kuvvetlendirmekti. Hitler’in Almanya’nın kurtarıcısı olacağı tasvir edilirdi. Toplanan kitleler Führer’in konuşmalarını dinler, ona sadakat yemini ederlerdi.
Nürnberg Miting Alanı
Nürnberg Mitingleri’nin gerçekleştirildiği alan da Naziler tarafından titizlikle inşa edilmiştir. Alanda Nazizm ideolojisini temsil eden pek çok unsura yer verilmiştir. Hitler’in baş mimarı ve yakın dostu Albert Speer tarafından Nürnberg’deki yeni miting alanı inşa edilmişti. Speer, Nazizm ideolojisini yansıtacak şekilde Nürnberg Miting alanını planlamıştı. Speer’in mimarisindeki temel amaç; Nürnberg mitinglerine gelen bir Alman vatandaşının, miting alanının görkemi ve büyüklüğünden etkilenerek, Nazizm’e olan ilgisi artmasıydı. Tesis, Nazi rejiminin hem içeride hem de dışarıda iktidar iddiasını göstermeyi amaçlıyordu. Ama binaların asıl amacı, ziyaretçilere büyük bir şeyin parçası, kendileri de küçük ve önemsiz olma hissini vermekti. Böylece Hitler’in muhteşemliği bir mite dönüşmüştür. Bunu en iyi Triumph des Willens (İnancın Zaferi) adlı belgeselde görebiliriz.
Bu alanda kurulan yapılar, kongre salonları, büyük bir stadyum, 200.000 fazla kişi kapasitesi olan katılımcıları barındıran kamplar ve ana miting alanı olan Zeppelinfeld (Nazi Party Rally Grounds) aynı görkemini bugün bile korumaktadır. Nürnberg şehri anıldığında insanların aklına doğrudan Nürnberg Mitingleri ve Nasyonal Sosyalizm gelmekteydi. Nürnberg şehri Nazizm ideolojisinin fiili anlamda merkezi boyutundaydı. Naziler, Nürnberg Mitingleri ile Nazizm ideolojisini ve NSDAP lideri Adolf Hitler’i yüceltmeyi planlamaktaydı. Nitekim Nürnberg Mitingleri’nde en ön plana çıkan unsur Hitler’di. Hitler, Nürnberg Mitingleri’nde konuşma yaparken tüm NSDAP üyeleri bütün dikkatleri ile Hitler’i dinlemekte ve “Sieg Heil/Yaşasın Zafer” sloganıyla hep bir ağızdan coşkularını ifade etmekteydi. Ama sonuca baktığımızda İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Nazi Almanyası’nın savaşı kaybetmesinden sonra bu şehir Nazi liderlerinin yargılandığı (Mimar Albert Speer gibi) Nürnberg Mitingleri sebebiyle Naziler için olumlu imajını kaybederek tamamen olumsuz bir imaja bürünmüştür. Bu hareketin Müttefik devletler tarafından bu siyasi imajı kırmak için yaptığı aşikârdır. Nazi Almanyası’nın yıkılması ile önemini yitiren Nürnberg Miting Alanı, günümüzde turistik amaçlı gezilerde kullanılmaktadır. Nürnberg Mitingleri’nin gerçekleştiği yerlerde hala Nazizm ideolojisinin kalıntıları yer almaktadır. Şehre uğrarsanız buradaki müzeyi (Dokumentationszentrum; isimli müzenin giriş ücreti 4.50 Euro’dur), kongre alanını ve mitinglerin yapıldığı büyük alanı, Hitler’in konuşma yaptığı noktayı canlı bir şekilde tecrübe edebilirsiniz.
Nürnberg Mitingleri Nazilerin 1923 Birahane Darbesi’nden başlayarak, 1938 Avusturya’nın ilhakına kadar aralıksız sürmüştür. 1939’da İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte Nürnberg Mitingleri de fiili olarak son bulmuştur.