Burhan Altıntop Çiko tablosu olarak bilinen eser, ressam Bruno Amadio’nun 1950’lerde yaptığı Ağlayan Çocuk serisinin popüler bir baskısıdır. İngiltere’de çıkan ev yangınlarında tablonun zarar görmemesiyle yayılan şehir efsanesi, esere “lanetli” ününü kazandırmıştır. Yapılan incelemelerde tablonun yanmaması, yapımında kullanılan koruyucu vernik ve dayanıklı baskı malzemeleri gibi fiziksel nedenlerle açıklanmaktadır.
Burhan Altıntop’un Çiko’su nereden geliyor?
Avrupa’da II. Dünya Savaşı sonrası trajedilerini simgeleyen yetim çocuk portreleri, popüler kültürün en gizemli parçalarından birine dönüştü. Giovanni Bragolin müstear adıyla bilinen İtalyan ressam Bruno Amadio tarafından çizilen bu seri, Türkiye’de Avrupa Yaka dizisindeki Burhan Altıntop karakterinin “Çiko” ismiyle duvarına asmasıyla hafızalara kazındı. Sanat anlayışı kişisel tercihlere göre biçimlenirken, popüler kültür ile klasik görsel üretim arasındaki bu beklenmedik bağ toplumsal hafızada kalıcı izler bıraktı.
Ağlayan Çocuk tablosunun lanet efsanesi nasıl ortaya çıktı?
Efsane, 1985 yılında İngiltere’de yayınlanan The Sun gazetesinin haberiyle kitlelere yayıldı. İtfaiye ekiplerinin kül olan evlerde sadece bu tablonun sağlam kaldığını bildirmesi, halk arasında büyük bir panik ve gizem dalgası yarattı. İngiliz Impartial Film Reports arşivlerinde belgelenen yangın raporları ve British Museum tarafından yürütülen görsel kültür araştırmaları, dönemin kitlesel histerisini açıkça ortaya koymaktadır.
- 1985 yılında gazete kampanyalarıyla yüzlerce tablo toplanarak toplu halde yakıldı.
- Yangın uzmanları tablonun arkasındaki sert ipin koparak yüzü koyu yere düşmesi sayesinde alevlerden korunduğunu kanıtladı.
- Yapılan laboratuvar analizleri, tuval üzerindeki verniğin yangın geciktirici kimyasal maddeler içerdiğini doğruladı.
Bunu biliyor muydunuz? The Sun gazetesi okuyucularının panik talepleri üzerine özel bir toplama kampanyası düzenlemiş ve itfaiye gözetiminde yüzlerce Ağlayan Çocuk tablosunu dev bir cadı kazanı ateşiyle yakmıştır.
Ağlayan Çocuk tablosundaki model çocuk kimdir?
Ressam Bruno Amadio’nun beyanlarına göre model, Madrid sokaklarında yaşayan ve “El Diablo” (İblis) lakabıyla tanınan Don Bonillo adında yetim bir çocuktur.
Tablonun yanmama nedeni bilimsel olarak nedir?
Saldırılara veya yangına karşı direnç sağlayan temel etken, baskıda kullanılan ağır cilalar ve ısıya dirençli kaliteli vernik katmanıdır.
Türkiye’de bu tablo neden Çiko olarak biliniyor?
Gülse Birsel imzalı Avrupa Yakası dizisinde Burhan Altıntop karakterinin tabloya “Çiko” adını vererek dairesinin başköşesine asması eseri bu isimle meşhur etmiştir.
Lanetli tablolar sanatta bir akım mıdır?
Lanetli tablolar doğrudan bir üslup olmamakla birlikte, romantizm ve karanlık sanat gelenekleri içinde izleyicide korku ile merak uyandıran temalar arasında yer alır.
Burhan Altıntop’un meşhur Çiko’su gibi görünen o çocuk resmi, aslında yıllardır anlatılan oldukça ürkütücü bir sanat efsanesinin parçası. Gizemli hikayesiyle dikkat çeken bu eseri kendi evinizin duvarında bulundurur muydunuz?