Eski bir kültür mirası olan “Rembetiko” müziği hakkında bilinmesi gerekenleri sizin için derledik. Geçmişe açtığımız bu pencereden baktığınız zaman, kendinizi oradaymış gibi hissedeceksiniz. Dilerseniz hemen Rembetiko ve Kafe Aman nedir görelim…
Rembetiko nedir? Nasıl bir müzik türüdür?
Rembetiko Yunanistan kökenli, alt tabakanın ürettiği bir müzik türüdür. Ancak bir anda ortaya çıkmış bir olgu değildir, tam tersi uzun süren acı ve ızdıraplardan meydana gelmiş bir müzik türüdür. Rembet’in kelime anlamı “yarınını dert etmeyen” olarak bilinir, buradan da içeriğini anlamak mümkündür. Rembetiko, genel olarak dışlanmış, maddi ve manevi zorluklar yaşamış fakir bir kitleye hitap eder. Hapishane ve o zamanlar “tekke” olarak bilinen meyhanelerde çalarlardı. Bir grup müzisyen, sahnede yan yana oturur bağlama, buzuki ve teflerle şarkılar söylerlerdi. Acı dolu hayatları genelde şarkılarına yansırdı, sözleri ve melodileri dinleyenleri kedere düşürür ve hatta acıdan bileklerini kesmelerine sebep olurdu.
“Rembetis” Yaşam Felsefesi
Rembetis, o dönemlerde isyankar, dışlanmış, yoksul ve argo konuşan, kısaca kaba ve sert olan erkeğin yaşam felsefesine denirdi. Yaşadıkları zor hayatlar karakterlerine yansırdı ve bu onları acımasız kılardı. Tabi bu durum yalnızca erkekler için geçerli değildi. O dönemin kadınları da en az erkekler kadar kederli ve acı içindeydiler.
Rembetiko’dan sonra Kafe Aman
Rembetiko yer altındaki varlığını sürdürürken, 19.yy. sonlarında İstanbul ve özellikle İzmir (Küçük Asya) kökenli “ Kafe Aman” meydana geldi. Aynı zamanda Kafe Sentur olarak da bilinir. Onların farkı, daha zengin ve canlı olmasıydı. Deniz kenarlarında bulunan, İstanbulda, Beyoğlu ve Galata çevresinde, İzmir’de ise Kordon etrafında olan meyhanelerde çıkarlardı. Ancak Türkiye’deki Kurtuluş Savaşı ( Yunanistan’da Küçük Asya Felaketi olarak bilinir) Kafe Aman’ları büyük bir ölçüde kötü yönde etkiledi. Zor günler yaşayan halk, özellikle Rumlar fakirleşir ve zamanla Rembet’lerle aynı konuma düşerler. Savaştan kaçan veya göç eden sığınmacılar, Rembet’lere eşlik etmeye başlar ve beraber birçok “Kafe Aman” mekanları açarlar. Bu şekilde, hapishane köşelerinden kurtulan Rembetiko, müziğini daha büyük kitlelere yaymayı başarır.
Günümüzde Kafe Aman
Bugün İstanbul’da, eski Kafe Aman esintilerini sürdüren bir ekip bulunmaktadır. Grubun kurucusu olan Stelyo Berber ve eşi Pelin Suer, eski Rembetiko müziğini günümüze taşımaktadırlar. Özellikle unutulmuş parçaları, sahne şovları ve kaliteli müzik gruplarıyla sevenlere sunuyorlar.
Bonus: Rembetiko Filmi
1942-1952 yılları arasında çekilen bu film, Rembetiko müziğini icra eden bir ailenin, kederli hayat hikayesini konu alır. Ana karakter olan Marika’nın, bebekliğinden başlayan hayat hikayesini izleriz. Ailesinde yaşadığı şiddetin ardından sokakta yaşamaya başlayan küçük bir kızın, genç yaşta hamile kalması ve ardından Rembet ekibine dahil olması anlatılır. Ağır ve duygusal olan bu filmde çoğu Rembet şarkılarına rastlayabilirsiniz. Gerçek hayattan esinlenerek çekilmiş olan filmin, senaryosu kadar oyuncuların kalitesi de dikkat çekici. Bu başarılı Rembetiko filmi, 1984’te Gümüş Ayı Ödülünü alır.